www.emisja.info wszystko o emisjach

Do wyznaczania charakterystyk emisji zanieczyszczeń z silników spalinowych pojazdów dla
oceny oddziaływania na środowisko proponujemy wykorzystanie aplikacji komputerowej,
opracowanej na podstawie badań prowadzonych na Wydziale Samochodów i Maszyn
Roboczych Politechniki Warszawskiej [31]. Aplikacja ta jest stosowana dla wybranych
odcinków dróg o znacznym natężeniu ruchu, w stosunku do których dysponuje się danymi o
charakterystyce tego ruchu. Wyróżnia się następujące kategorie pojazdów:
- samochody osobowe,
- samochody dostawcze,
- autobusy miejskie,
- autobusy dalekobieżne,
- samochody ciężarowe (w tym ciągniki siodłowe),
- motocykle,
- motorowery.

Liczbową informację wejściową stanowi charakterystyka modelu ruchu pojazdów - średnia
prędkość ruchu wyrażona w [km/h] dla danej kategori ruchu:
- w miastach,
- poza miastami,
- na autostradach i drogach szybkiego ruchu

Wynikiem obliczeń jest natężenie emisji drogowej następujących zanieczyszczeń z silników
pojazdów:
tlenek węgla – CO,
węglowodory i ich pochodne (łańcuchowe i pierścieniowe) – HC,
benzen – C6H6,
tlenki azotu (tlenek i dwutlenek azotu) w przeliczeniu na dwutlenek azotu – NOx,
pył (cząstki stałe) – TSP,
związki ołowiu w przeliczeniu na ołów,
tlenki siarki (tlenek, dwutlenek i trójtlenek siarki) w przeliczeniu na dwutlenek
siarki – SOx.

Powyższe podejście przeznaczone jest dla przypadków, w których dysponuje się
ograniczonym zakresem informacji, natomiast pożądane jest zebranie dodatkowych danych,
szczególnie dotyczących natężenia ruchu i struktury pojazdów. Pomocna w tym może być
ankieta PL-1, zamieszczona w rozdziale 4. Dodatkowo, w oparciu o wskaźniki emisji
zamieszczone w Załączniku 2 można oszacować emisję cząstek stałych ze ścierania dróg,
hamulców i opon.

Aplikacja komputerowa na podstawie wprowadzonych informacji oszacowuje emisjÄ™
drogową [g/km] a następnie wykorzystując dane o ilości przejeżdżających pojazdów oraz
długości odcinka drogi aplikacja wylicza roczną emisję zanieczyszczeń z danego odcinka
drogi i zapisuje wszystkie dane do zbioru komputerowego.

Zalecane jest przeprowadzenie badań ruchu w miastach w celu zidentyfikowania ulic na
których występują największe stężenia zanieczyszczeń (‘hot spots’). Cechy charakterystyczne
takich miejsc to: natężenie ruchu pojazdów powyżej 10 000 na dobę, wysokość domów przy
ulicy jest większa niż połowa szerokości ulicy, ciąg budynków przy ulicy ma co najmniej 75
m długości.

Spalanie pozostałości rolniczych

Szacowanie emisji odbywa się wg formuły (1), gdzie aktywnością jest wielkość plonów.
Należy korzystając z ankiety PO5 zebrać dane o wielkości plonów roślin, których resztki
pożniwne są spalane.

Hodowla zwierzÄ…t

Szacowanie emisji odbywa się wg formuły (1), gdzie aktywnością jest liczba zwierząt. Należy
korzystając z ankiety PO6 zebrać dane o ilości i rodzaju hodowanych zwierząt.

Stosowanie nawozów

Szacowanie emisji odbywa się wg formuły (1), gdzie aktywnością jest powierzchnia gleb
podlegających nawożeniu. Należy korzystając z ankiety PO7 zebrać dane o powierzchni gleb
i rodzaju nawożenia.

Finalne zużycie energii dla danego paliwa

FZE [MWh] = ZB * EZB
gdzie
ZB ilość zatrudnionych w danej branży,
EZB [MWh] zużycie energii przypadające na 1 zatrudnionego,

Tablica 11. Finalne zużycie energii w sektorze usług i użyteczności publicznej przypadające
na 1 zatrudnionego [MWh]

Ciepło Węgiel Gaz Olej
Rodzaj działalności Koks
sieciowe kamienny ziemny opałowy
Handel hurtowy 91619911
Handel detaliczny 920201118
Punkty usługowe 12191012 0
Hotele 813121213
Gastronomia 13221214 15
Instytucje finansowe 912138 9
Administracja publiczna 1014109 10
Szkoły 912137 7
Szpitale 10291614 15
Przychodnie zdrowia 13231212 10

Wielkość emisji zanieczyszczeń powietrza , wynikająca ze zużycia energii na ogrzewanie
pomieszczeń i podgrzanie wody użytkowej, jest obliczana podobnie jak dla gospodarstw
domowych przy wykorzystaniu wskaźników emisji, zróżnicowanych ze względu na rodzaj
paliwa i systemu ogrzewania (Tablice 8, 9 i 10).

EM [kg] = ZE * WE * 0.0036
gdzie
EM [kg] wielkość emisji dla danego paliwa,
ZE [MWh] Finalne zużycie energii dla danego paliwa,
WE [kg/TJ] Wskaźnik emisji dla danego paliwa.
0.0036 współczynnik przeliczenia MWh na TJ

Aby uzyskać wielkość całkowitej emisji zanieczyszczeń powietrza należy zsumować
wielkości emisji wyliczone dla poszczególnych wykorzystywanych paliw.

Proponowane podejście to uproszczona metoda szacowania emisji na podstawie informacji o
wielkości ogrzewanej powierzchni i rodzaju zużytego paliwa. Ze wszystkich obszarów należy
zebrać dane o powierzchni ogrzewanych pomieszczeń, mieszkalnych oraz sektora usług i
użyteczności publicznej, wraz z rodzajem paliw wykorzystywanych do ogrzewania. Wzór
odpowiedniej ankiety o symbolu PO-2 zamieszczono w rozdziale 4.

Wyliczenia emisji dokonuje siÄ™ poprzez zastosowanie prostego wzoru:

Emisja = powierzchnia ogrzewana * wskaźnik emisji

Domyślnie należy wykorzystać wskaźniki emisji zawarte w Tablicy 12.

Tablica 12. Wskaźniki emisji zanieczyszczeń w zależności od wykorzystanego paliwa
Wskaźnik emisji [kg/m2*rok]
Zanieczyszczenie Węgiel Koks Olej Gaz
Dwutlenek siarki SO2 0,647 0,192 0,057 -
Dwutlenek azotu NO2 0,2696 0,06 0,065 0,032
Tlenek węgla CO 0,674 0,75 0,005 0,009
Pył PM10 2,292 0,183 0,018 0,00038