www.emisja.info wszystko o emisjach

Niezależnie od sposobu zebrania informacji, dla każdego źródła emisji powinny zostać
zebrane odpowiednie dane organizacyjne, technologiczne i emisyjne. Dla źródeł emisji
rozpatrywanych jako punktowe wymagany jest najszerszy zakres informacji, takich jak np.:
położenie geograficzne (długość i szerokość geograficzna)
położenie administracyjne (miejscowość, gmina, powiat, adres)
rodzaj instalacji (np. wytwarzanie energii elektrycznej lub cieplnej, procesy
przemysłowe)
aktywność (np. wielkość produkcji, rodzaj i zużycie paliw, zużycie surowców)
czas i rodzaj pracy (system zmianowy, ciągły, sezony pracy)
liczba kominów
dokładne położenie, wysokość i średnica każdego z kominów
przepływ spalin i temperatura spalin
emisja poszczególnych zanieczyszczeń
rodzaj i skuteczność urządzeń do redukcji emisji

szacowanie emisji

Zmienność emisji zanieczyszczeń w czasie
W wyniku wpływu różnych czynników (czas pracy, sytuacja meteorologiczna, itp.) emisja
zanieczyszczeń powietrza nie jest stała, lecz zmienia się w ciągu doby, tygodnia, miesiąca i
roku. Taka zmienność emisji może zostać zdezagregowana na ustalone okresy czasu (np.
miesiące), jeśli w oparciu o dostępne informacje można określić udział danego okresu czasu
w emisji rocznej. Należy dodać, że w pewnych przypadkach sezonowość emisji może mieć
odmienny przebieg dla różnych regionów kraju.
Najważniejszym krokiem w utworzeniu sezonowej dezagregacji emisji jest wybór
odpowiednich danych (surogatów) z dostępnych informacji statystycznych, społeczno-
ekonomicznych i meteorologicznych. W tablicy 15 przedstawiono przykłady surogatów
statystycznych stosowanych do sezonowej dezagregacji emisji dla różnych kategorii źródeł
emisji.

Tablica 15 Przykłady surogatów dla sezonowej dezagregacji emisji
Kategoria źródeł emisji Surogat
Zapotrzebowanie na ciepło Zużycie paliw, liczba dni grzewczych
(gospodarstwa domowe; przemysł) (stopnio-dni)
Ruch drogowy – emisje spalinowe Pomiary ruchu
Ruch drogowy – emisja z parowania Godzinowe pomiary ruchu, lotność paliwa,
temperatura powietrza
Ruch drogowy – motocykle Pomiary ruchu
Stosowanie rozpuszczalników Modelowanie: praca na dwie zmiany w
przemyśle budowlanym
Wypalanie ściernisk Modelowanie: wypalanie w lecie przez jeden
miesiąc 12 godzin dziennie (w ciągu dnia)
Lasy Średnia temperatura miesięczna, zmiany
temperatury w ciągu doby
W niektórych modelach dyspersji stosuje się dane emisyjne w układzie „godzina po godzinie”
zgodnie z posiadanymi sekwencyjnymi danymi meteorologicznymi. Czasową zmienność
emisji można definiować przy pomocy tzw. cykli pracy źródła, w których odnosi się emisję w
poszczególnych godzinach do wartości nominalnej (np. emisja przy maksymalnej mocy
kotła). W uzasadnionych przypadkach można zastosować koncepcję cyklu również do
parametrów drugorzędnych takich jak prędkość i temperatura gazów odlotowych.

Zastosowanie cykli pracy źródeł pozwala na skorelowanie danych emisyjnych z
sekwencyjnymi danymi meteorologicznymi. Możliwa jest również współpraca z danymi
statystycznymi. Struktura danych dla cykli pracy jest przedstawiona w ankiecie „Karta cyklu
pracy”

W toku inwentaryzacji należy więc zidentyfikować:
* źródła o emisji sezonowej (np. cukrownie i związane z nimi obiekty energetyczne),
których aktywność przypada na jedynie pewien okres w ciągu roku,
* źródła o emisji ciągłej, w których mogą występować wyraźne zmiany emisji w trakcie
doby, miesiąca lub roku, wynikające ze zmian aktywności źródła emisji w ustalonym
okresie czasu.

Oprócz obszarów, obejmujących źródła z których emisja rozkłada się na większej
powierzchni, za źródła powierzchniowe przyjmuje się często również grupę źródeł emisji.
Wydaje się to być szczególnie uzasadnione w sytuacji gdy emisja zanieczyszczeń z dużej
liczba małych kominów tworzy rodzaj czaszy, jak to ma na przykład miejsce w przypadku
indywidualnego ogrzewania gospodarstw domowych. W odniesieniu do emisji
przemysłowych taka sytuacja odpowiada dużej liczbie źródeł lotnej emisji występującej
bezpośrednio nad dachem budynku (np. emisja pyłu z systemów wentylacyjnych).

Innym parametrem wpływającym na podział źródeł na punktowe i powierzchniowe jest
szczegółowość wykonywanej inwentaryzacji emisji. Wraz ze wzrostem tej szczegółowości,
więcej źródeł emisji jest rozpatrywanych jako punktowe, tj. indywidualnie. Pomocne może
być tu zestawienie zróżnicowania zakresu informacji dla różnych kategori źródeł
zaproponowane przez ekspertów austriackich.
W celu ułatwienia podziału na źródła punktowe i powierzchniowe pomocne mogą być
następujące wskazówki:
a. - do źródeł punktowych zaliczamy pojedyncze możliwe do wyodrębnienia źródło emisji,
wtedy gdy emisja zanieczyszczeń może być ściśle przypisana do komina
- do źródeł powierzchniowych zaliczamy łączne emisje z określonego obszaru

b. rozróżnienie na podstawie wartości progowej

Istnieje możliwość ustalenia liczbowego progu, powyżej którego źródło emisji będzie
traktowane jako punktowe a poniżej jako źródło emisji zaliczone do zagregowanej
kategori źródeł powierzchniowych. Próg może odnosić się do takich wielkości jak moc
cieplna, zużycie materiałów, wielkość produkcji czy też wielkość emisji.
W klasyfikacji SNAP (Załącznik 8), stosowanej w inwentaryzacjach krajowych obiekty o
mocy cieplnej większej od 50 MWt są uznawane za źródła punktowe. Próg ten jest jednak
zbyt wysoki dla źródeł emisji na terenach miejskich.
W Europejskim Rejestrze Emisji Zanieczyszczeń EPER , wprowadzonym dyrektywą
IPPC, stosowane są progi emisji zanieczyszczeń jakie przykładowo zamieszczono w
poniższej Tablicy 14. Również te wartości progów mogą się okazać zbyt wysokie dla
źródeł emisji na terenach gminy lub powiatu.
Wartości progów powinny zostać ustalone zależnie od powierzchni badanego obszaru i
spodziewanej wielkości emisji całkowitej w taki sposób, aby większość (>90%) emisji
zanieczyszczeń ze wszystkich rodzajów źródeł poza transportem (SNAP 07 i 08),
rolnictwem i leśnictwem (SNAP 10), przyrodą (SNAP 11) i rodzajami działalności
związanymi z gospodarstwami domowymi została określona w oparciu o dane ze źródeł
punktowych.