www.emisja.info wszystko o emisjach

Źródła punktowe – cykle pracy.

Cykl pracy źródła emisji to okres czasu w którym praca źródła, a tym samym emisja
zanieczyszczeń podlega pewnym ustalonym zmianom. Cykl pracy źródła jest opisywany
przez następujące parametry:
- rozpiętość czasowa cyklu (w dniach); założono maksymalną rozpiętość - 1 miesiąc
- zaznaczenie dni, w których występuje praca źródła

- dla zaznaczonych dni – wybór godzin, w których występuje praca źródła
- obciążenie źródła w procentach wartości nominalnej – stałe dla cyklu (opcjonalnie
może być podawane obciążenie dla każdej godziny cyklu)

Karta cyklu pracy źródła emisji to zapis zmienności emisji w czasie, zazwyczaj w okresie
krótszym niż miesiąc. Wzór karty cyklu, zawierający powyższe parametry przedstawiono
poniżej:

KARTA CYKLU PRACY
Nr cyklu:
Nazwa cyklu:
Rozpiętość czasowa [dni]:
Obciążenie źródła [%emisji nominalnej]:

Dni 10 20 30
Godz. 6 14

Źródła punktowe emisji.
Przy inwentaryzacji źródeł punktowych proponuje się podział na dwie kategorie źródeł:
- źródła spalania, charakteryzowane przez moc (wydajność cieplną) i zużycie paliwa
- źródła technologiczne, charakteryzowane przez tzw. „wielkość charakterystyczną”,
(np. wielkość produkcji, zużycie surowców) będącą miarą aktywności

Dla obu kategorii źródeł można definiować wskaźniki emisji indywidualnie (np. na podstawie
pomiarów), można też korzystać ze wskaźników publikowanych w literaturze krajowej
i zagranicznej.
Obiekt - każda część jednostki organizacyjnej, która jest odrębnym elementem
organizacyjnym lub technologicznym (wydział, oddział, zakład w przedsiębiorstwie
wielozakładowym, grupa węzłów technologicznych, itp.)

Wielkość charakterystyczna - wielkość, do której proporcjonalna jest ilość powstających
substancji z danego procesu; wielkością tą może być zużycie surowców lub materiałów, ilość
wytworzonych półproduktów lub wyrobów finalnych lub inna wielkość wyrażona
przykładowo w [Mg], [szt.], [m2], [h], [J], [W].

Dyspozycyjność urządzenia oczyszczającego - stosunek czasu pracy urządzenia
oczyszczającego do czasu pracy źródła wyrażony w procentach [%]. Krótszy czas pracy
urządzenia oczyszczającego może wynikać np. z jego awarii.
Emisja gazów lub pyłów - ładunek zanieczyszczenia wyemitowanego przez emitor w
określonym przedziale czasu, strumień substancji wprowadzanych bezpośrednio do
powietrza.

Emisja nominalna – wartość emisji charakteryzująca źródło (np. wartość dopuszczalna,
wartość maksymalna, wartość średnia) będąca poziomem odniesienia, względem którego
określa się czasową zmienność emisji.

Obciążenie emitora - stosunek emisji w krótkim okresie czasu (godzina, doba) do emisji
nominalnej; obciążenie wyraża się w procentach [%].

Emitor (punktowy) – urządzenie techniczne przez które odprowadzane
są substancje
emitowane do powietrza przez źródła punktowe; emitor charakteryzuje się położeniem,
wysokością, średnicą wylotu jako parametrami stałymi oraz prędkością wylotu i temperaturą
gazów odlotowych jako parametrami, które mogą podlegać zmianie. Zakłada się możliwość
podłączenia wielu źródeł do jednego emitora.

Średnica równoważna emitora – średnica obliczeniowa dla emitorów o przekroju innym niż
kołowy: koło o średnicy równoważnej ma taką samą powierzchnię jak analizowany wylot.

Źródła informacji dla źródeł emisji
Bardzo ważnym źródłem informacji o źródłach punktowych są bazy danych utrzymywane w
Urzędach Marszałkowskich w związku z systemem opłat za wprowadzanie gazów i pyłów do
powietrza. W bazach tych znajdują się informacje dotyczące:
- przynależności źródła do jednostki organizacyjnej
- rodzaju instalacji powodującej emisję
- wydajności cieplnej urządzeń spalających paliwo
- parametrów stosowanych paliw (wartość opałowa, zawartość popiołu i siarki) oraz ich
zużycia
- skuteczności i dyspozycyjności urządzeń ochronnych służących do redukcji emisji
- rodzajów emitowanych substancji
- podstawy określenia emisji (wskaźniki, pomiary)
- kwartalnych wielkości emisji
Dane te stanowią istotną część zestawu informacji przewidzianych do gromadzenia na
potrzeby inwentaryzacji emisji. Wzory wykazów zostały zamieszczone w Rozporządzeniu
Ministra Środowiska
Celowe jest wykorzystanie kartoteki jednostek z tego systemu dla
rozesłania ankiet.

Innym niezwykle cennym zbiorem danych są decyzje administracyjne dotyczące
dopuszczalnych emisji gazów i pyłów do powietrza (nazywane w przeszłości decyzjami o
dopuszczalnej emisji), wydawane przez starostwa i urzędy wojewódzkie. Decyzje te, w
połączeniu z operatami ochrony powietrza (dokumentacjami załączanymi do wniosków o
wydanie decyzji), dostarczają informacji na temat takich jak:
- lokalizacji źródeł (najczęściej w lokalnym układzie współrzędnych)
- parametrów technicznych emitorów (wysokość, średnica wylotu)
- parametrów gazów odlotowych (prędkość, temperatura)
- dopuszczalnej emisji godzinowej dla substancji zanieczyszczających (często wartość
ta odpowiada emisji maksymalnej)
- dopuszczalnej emisji rocznej dla substancji zanieczyszczających

Operaty zwykle szeroko opisują technologię (aktywność), z którą związane są źródła oraz
sposób określenia emisji maksymalnej i rocznej. Spotykane jest również uwzględnianie
sezonowości emisji w postaci definiowania ich wariantów. Dane o emisjach i emitorach
podobne do zawartych w operatach ochrony powietrza występują w raportach oddziaływania
na środowisko dla instalacji istniejących lub projektowanych.
Dla znacznej liczby dużych źródeł punktowych dane technologiczno-emisyjne zbierane są i
przechowywane przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska w ramach
przeprowadzanych kontroli.